Dünyanın Oluşumu Nasıldır?

Dünyanın oluşumu..Dünya’nın geçirdiği çeşitli evrelere ”Jeolojik Devirler” denir. Dünya’nın geçirdiği bu evreler Coğrafya bilimine ve genel kültür bilgilerine konu olmuştur.

A) İlkel Jeolojik Zaman (Prekambrien, Azoik)

Yosun gibi bitkiler ve ilkel deniz canlıları (Algler) oluştu.

B) 1. Jeolojik Zaman (Paleozoik)

Masif alanlar (sert sahalar) oluştu. Dağ oluşum hareketleri başladı. Taşkömürü yatakları meydana geldi. Türkiye’de Zonguldak çevresi oluştu. Yıldız Dağları, Tuz Gölü çevresi meydana gelmiştir. Bu devirde meydana gelen alanlarda deprem  pek sık görülmez. Bunun nedeni bu zamanda oluşan yerlerin sert sahalar olmasıdır. Türkiye’de; Taşeli Platosu çevresi, Mardin eşiği, Bitlis çevresi, Menteşe Yöresi oluşmuştur.

C) 2. Jeolojik Zaman (Mezozoik)

Tortulanma ve biriktirme fazladır. Fay hatları ayrılmaya başladı. İlk defa memeli canlılar ortaya çıktı.

D) 3. Jeolojik Zaman (Nezozoik, Tersiyer)

Alp-Himalaya genç kıvrım meydana geldi. Dünya’da depremlerin % 17’si Alp-Himalaya Kıvrım Kuşağı’nda meydana gelir. Alp-Himalaya Kıvrım Kuşağı; İspanya, Hindistan, Fas, Cezayir, Tunus, Fransa, İtalya, Yunanistan, Türkiye, İran, Azerbaycan, Afganistan, Pakistan ülkeleri üzerinden geçer. Bu devirde şiddetli volkanik faaliyetler görüldü. Atlas ve Hint okyanusları, linyit, petrol, tuz, borasit yatakları  meydana geldi. Bitki ve hayvan toplulukları ortaya çıktı. Bu devirde meydana gelen alanlar, masif saha olmadığı için deprem riski fazladır. Türkiye’nin büyük bir bölümü bu devirde meydana geldiği için:

1. Türkiye’de deprem riski fazladır.
2. Volkanizma etkili olmuştur.
3. Ortalama yüksekti fazladır. Türkiye’de yükselti batıdan doğuya doğru artar.
4. Akarsu eğimi fazladır. Bu yüzden de baraj yapma olanağı fazladır.

E) 4. Jeolojik Zaman 

Buzul dönemleri yaşanmıştır. Türkiye’de bu dönemde Çanakkale ve İstanbul Boğazları oluştu. Bu devirde ilk insan ortaya çıktı.

Regresyon (Deniz Gerilemesi)

Hafifleyen levhanın (buzul erimesi ve dış kuvvetler yardımıyla) manto üzerinde yükselmesidir.

Transgresyon (Deniz İlerlemesi)

Levhanın ağırlaşarak (yeni buzul oluşumu)  çökmesidir.

Epirojenez Nedir?

Kıta oluşum hareketidir. Epirojenez ile birlikte kıtalar yükselir ya da alçalır. Bunun nedeni izostatik dengenin bozulmasıdır. (Buzul oluşumu, buzul erimesi, yer kabuğunun aşınması  ve kütle kaybetmesi, akarsuların taşıdıkları materyalleri biriktirmeleri izostatik dengeyi bozan.)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir